Wie ziet de data van je horloge? Privacy en je gezondheidsgegevens in de EU

Welke data je horloge verzamelt

Een moderne wearable verzamelt veel meer dan stappen: je hartslag dag en nacht, je hartslagvariabiliteit, je slaaptijden en slaapfasen, je huidtemperatuur, je trainingen en bij een horloge met gps ook je routes. Sommige apps vragen daarnaast om je gewicht, je leeftijd of je menstruatiecyclus.

Los van elkaar lijken die gegevens onschuldig. Samen vertellen ze hoe je leeft: wanneer je thuis bent, wanneer je slecht slaapt, hoe fit je bent en soms of je ziek wordt. Juist die combinatie maakt het de moeite waard om te weten wie erbij kan.

Gezondheidsgegevens onder de AVG

Onder de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), in het Engels de GDPR, gelden gegevens over je gezondheid als bijzondere persoonsgegevens. Voor die categorie geldt een verbod op verwerking, tenzij er een specifieke uitzondering van toepassing is. Bij apps en wearables is dat meestal je uitdrukkelijke toestemming.

Niet elk getal van je horloge is automatisch een gezondheidsgegeven. Een stappenteller op zichzelf wordt niet altijd zo gezien. Maar zodra gegevens iets zeggen over je lichamelijke gezondheid, zoals je hartslag in combinatie met je naam, of als een app er conclusies over je gezondheid aan verbindt, valt het al snel onder die strengere regels.

De AVG geldt voor elk bedrijf dat gegevens verwerkt van mensen in de EU, ook als dat bedrijf buiten de EU zit. Worden je gegevens naar een land buiten de EU gestuurd, dan moet het bedrijf zorgen voor passende waarborgen. Dat staat meestal in de privacyverklaring onder een kopje als "doorgifte" of "internationale overdracht".

Wie je data kan zien

Wie je data kan zien, hangt af van drie dingen: de fabrikant van je apparaat, de bedrijven waar die fabrikant mee samenwerkt en de apps die je zelf koppelt. Elk van die drie heeft eigen afspraken over wat ze met je gegevens doen.

• De fabrikant. Bewaart je data meestal in de eigen cloud om je app, scores en geschiedenis te laten werken.
• Verwerkers. Bedrijven die namens de fabrikant werken, zoals een hostingpartij. Zij mogen je data alleen gebruiken voor de opdracht die ze krijgen.
• Apps die je koppelt. Zodra je een sportapp, coachapp of platform toegang geeft, krijgt die een kopie van een deel van je data. Daarvoor gelden de afspraken van die app.
• Mensen die je zelf toegang geeft. Een trainer, een vriendengroep in een app, een openbaar profiel op een sportplatform.

Die laatste groep wordt vaak vergeten. Een openbaar sportprofiel met je routes laat zien waar je vaak begint en eindigt, en dat is meestal bij je huis. Veel sportapps hebben een instelling om het begin en einde van je route te verbergen.

Waar je op let in een app

Voordat je een app toegang geeft tot je gezondheidsdata, loont het om een paar dingen na te gaan in de privacyverklaring en in de instellingen. Dit duurt een paar minuten.

1. Welke gegevens vraagt de app? Een slaapapp die ook je locatie wil, mag uitleggen waarom.
2. Waarvoor gebruikt de app ze? Alleen om de dienst te leveren, of ook voor onderzoek, marketing of het verbeteren van producten?
3. Worden gegevens gedeeld of verkocht? Zoek naar woorden als "derden", "partners" en "advertenties".
4. Waar worden ze opgeslagen? Binnen de EU, of daarbuiten, en met welke waarborgen?
5. Hoe lang worden ze bewaard? En wat gebeurt er als je je account verwijdert?
6. Kun je per onderdeel kiezen? Bij koppelingen via Apple Gezondheid of Health Connect op Android kies je per soort gegeven wat een app mag lezen. Geef alleen wat nodig is.
7. Is er een contactadres voor privacy? Een goede privacyverklaring noemt wie verantwoordelijk is en hoe je die bereikt.

Kun je die antwoorden niet vinden, dan is dat op zichzelf ook informatie.

Je rechten op een rij

De AVG geeft je een aantal rechten over je eigen gegevens, die je bij elk bedrijf kunt uitoefenen dat ze verwerkt. Het bedrijf moet in principe binnen een maand reageren; in ingewikkelde gevallen mag dat met twee maanden worden verlengd, als het je dat laat weten.

Sinds september 2025 geldt daarnaast de Europese Dataverordening, de Data Act. Die geeft gebruikers van verbonden apparaten, zoals een horloge of ring, recht op toegang tot de data die hun apparaat maakt. Hoe dat per merk wordt uitgewerkt, verschilt nog.

Exporteren en verwijderen

De meeste grote merken hebben een exportfunctie in de app of op hun website, vaak onder privacy-, account- of gegevensinstellingen. Je krijgt dan een bestand met je geschiedenis, soms direct en soms na een paar dagen per e-mail.

Wil je je data laten verwijderen, let dan op drie dingen:

• Exporteer eerst. Verwijderen is meestal definitief. Wil je je geschiedenis bewaren, download hem dan voordat je je account opheft.
• Een app verwijderen is niet hetzelfde als je account verwijderen. Haal je alleen de app van je telefoon, dan blijven je gegevens in de cloud staan. Zoek in de app of op de website naar de optie om je account te verwijderen.
• Ontkoppelen wist geen kopieën. Haal je de koppeling met een andere app weg, dan stopt de stroom van nieuwe data. Wat die app al had, moet je daar apart laten verwijderen.

Vind je de optie niet, stuur dan een e-mail naar het privacyadres uit de privacyverklaring. Schrijf erbij dat je een verzoek doet op grond van de AVG, welk recht je gebruikt en om welk account het gaat.

Als je er niet uitkomt

Reageert een bedrijf niet binnen de termijn, of ben je het niet eens met het antwoord, dan kun je in Nederland een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat is de toezichthouder op de AVG. Je kunt ook naar de rechter, maar dat is meestal een tweede stap.

Bewaar je correspondentie: je verzoek, de datum en het antwoord. Dat maakt een klacht eenvoudiger. Heb je een vraag over je eigen situatie, dan helpt algemene informatie zoals deze maar beperkt. Een juridisch adviseur of de Autoriteit Persoonsgegevens kan je verder helpen.

Je data gaat over jou. Je mag weten waar hij is.

Veelgestelde vragen

Is data van mijn smartwatch een gezondheidsgegeven?

Vaak wel. Onder de AVG zijn gegevens die iets zeggen over je lichamelijke gezondheid bijzondere persoonsgegevens, zoals je hartslag in combinatie met je naam of conclusies die een app over je gezondheid trekt. Niet elk getal, zoals een losse stappenteller, wordt altijd zo gezien.

Mag een app mijn gezondheidsdata verkopen of delen?

Niet zomaar. Voor het verwerken van gezondheidsgegevens is onder de AVG een specifieke uitzondering nodig, bij apps meestal je uitdrukkelijke toestemming. Of en met wie een app gegevens deelt, hoort in de privacyverklaring te staan. Zoek naar woorden als derden, partners en advertenties.

Hoe vraag ik mijn gegevens op bij een app?

Kijk eerst of de app een exportfunctie heeft in de privacy- of accountinstellingen. Is die er niet, stuur dan een e-mail naar het privacyadres uit de privacyverklaring en vraag om inzage of een kopie op grond van de AVG. Het bedrijf moet in principe binnen een maand reageren.

Wat gebeurt er met mijn data als ik de app verwijder?

Als je alleen de app van je telefoon haalt, blijven je gegevens meestal in de cloud van het bedrijf staan. Om ze te laten wissen, verwijder je je account via de app of website, of vraag je verwijdering aan via het privacyadres. Exporteer eerst wat je wilt bewaren.

Waar kan ik een klacht indienen over mijn privacy?

In Nederland is dat de Autoriteit Persoonsgegevens, de toezichthouder op de AVG. Doe eerst een verzoek bij het bedrijf zelf. Reageert het niet binnen de termijn of ben je het niet eens met het antwoord, dan kun je een klacht indienen. Bewaar je correspondentie.

Dit artikel is algemene informatie over trainen en over het lezen van je eigen meetgegevens, en is geen medisch advies. BOD zet je training, je eten en je rust op één dag en beoordeelt je gezondheid niet. Heb je klachten, gebruik je medicatie of ben je zwanger, vraag het dan je huisarts.